Úc chuẩn bị siết di trú: du học sinh và visa tạm trú là trọng tâm

Ghi chú về thời điểm. Bài viết được thực hiện sáng 17/9, trước bài phát biểu của Bộ trưởng Nội vụ tại Câu lạc bộ Báo chí Quốc gia. Các số liệu và ba nhóm biện pháp bên dưới dựa trên thông tin báo chí trước khi chính phủ công bố chi tiết, vì vậy chưa phải là văn bản chính thức của Bộ Nội vụ. Phần về những thay đổi đã áp dụng được đối chiếu từ thông tin của Bộ. Bài sẽ tiếp tục được cập nhật khi có quy định cụ thể.

Chính phủ Úc dự kiến công bố gói cải cách di trú vào trưa 17/9 tại Canberra. Mục tiêu được nêu là giảm di cư ròng xuống khoảng 245.000 người trong năm nay và 225.000 người trong các năm tiếp theo, từ mức hiện vào khoảng 300.000 người.

Với người đang có hồ sơ, điểm cần lưu ý là phần lớn biện pháp được dự kiến triển khai bằng quy định hành chính, thay vì thông qua luật mới tại Quốc hội. Cách làm này có thể rút ngắn thời gian áp dụng, nhưng hồ sơ chỉ thực sự bị ảnh hưởng khi văn bản chính thức được ban hành.

Ba nhóm vấn đề được nhắm tới

• Người thân đi cùng du học sinh. Chính phủ được cho là sẽ hạn chế mạnh số người sang Úc theo diện phụ thuộc. Trong năm tài chính vừa qua, Úc cấp 337.427 visa du học; trong số này có 45.991 người là đương đơn phụ.
• Chuyển visa để kéo dài thời gian lưu trú. Các biện pháp dự kiến sẽ siết việc đổi khóa học và chuyển từ bậc đại học sang đào tạo nghề với mục đích kéo dài thời gian ở Úc.
• Visa tạm trú, visa bắc cầu và tình trạng ở quá hạn. Chính phủ dự kiến tập trung vào người ở lại sau khi visa hết hạn và các đơn xin bảo vệ nộp tại Úc, trong bối cảnh số người đang giữ visa tạm trú đã lên khoảng ba triệu.

Các phương án khác đang được đề cập gồm rút thời hạn một số visa du lịch từ 12 tháng xuống sáu tháng và xem xét bỏ quyền làm việc trên visa bắc cầu của người có đơn xin bảo vệ đã bị từ chối. Chương trình nhân đạo dự kiến vẫn giữ ở mức 20.000 suất mỗi năm.

Những thay đổi đã có hiệu lực

Trong khi chờ gói cải cách được công bố, hai thay đổi dưới đây đã có hiệu lực và đang tác động trực tiếp đến việc xét hồ sơ:

• Chỉ thị của Bộ trưởng số 119, có hiệu lực từ 25/7/2026. Chỉ thị này thay đổi thứ tự ưu tiên xử lý hồ sơ tay nghề. Hồ sơ phục vụ lợi ích thực thi pháp luật hoặc quốc phòng được ưu tiên trước, trước hết với người đang ở Úc rồi đến người ở ngoài Úc. Tiếp theo là hồ sơ thuộc ngành xây dựng, y tế và giáo dục của người đang ở Úc; sau đó là các hồ sơ còn lại của người đang ở Úc; cuối cùng là các hồ sơ còn lại nộp từ ngoài Úc. Chỉ thị áp dụng cho các diện 186, 187, 189, 190, 191, 482, 489, 491, 494, 887 và 888.
• Hồ sơ visa lao động kết hợp kỳ nghỉ đã bị làm chậm xử lý từ tháng 7.

Trên thực tế, người nộp hồ sơ tay nghề từ ngoài Úc hiện nằm ở nhóm ưu tiên cuối. Với một số diện, thời gian chờ đã tăng từ vài ngày lên hơn một năm. Đây là thay đổi đã vận hành, không phải dự báo về chính sách tương lai.

Các phản ứng đáng chú ý

Đại diện sinh viên quốc tế đề nghị chính phủ công bố quy định minh bạch và bảo vệ quyền lợi của những người đã nhập học. Các trường đại học cảnh báo việc siết quá mạnh có thể làm suy giảm sức hút của Úc, trong khi giáo dục quốc tế là nguồn đóng góp đáng kể cho kinh tế và nghiên cứu. Ngành nông nghiệp và du lịch cũng lo ngại thiếu lao động thời vụ nếu hồ sơ bị tồn đọng.

Bài toán còn lại là cân bằng giữa việc giảm áp lực lên nhà ở và hạ tầng với nhu cầu nhân lực của y tế, chăm sóc người cao tuổi, nông nghiệp và nhiều ngành đang thiếu người.

Người có hồ sơ nên làm gì lúc này

1. Không nên nộp hồ sơ chỉ để chạy theo tin tức. Một bộ hồ sơ thiếu giấy tờ hoặc chuẩn bị vội có thể dẫn đến từ chối và kéo dài thời gian hơn nhiều so với việc hoàn thiện thêm vài tuần. Hiện chưa có văn bản nào xác nhận hồ sơ nộp trước một ngày cụ thể sẽ được xét theo quy định cũ.
2. Nếu dự định đưa người thân sang theo diện du học, nên xem lại kế hoạch thời gian. Đây là nhóm có khả năng bị tác động rõ nhất. Nếu hồ sơ đã hoàn chỉnh, không có lý do thực tế để trì hoãn việc nộp đơn.
3. Nếu đang chờ visa tay nghề từ ngoài Úc, hãy lập kế hoạch theo Chỉ thị 119. Cần kiểm tra thời hạn của kết quả thẩm định tay nghề và chứng chỉ tiếng Anh, vì thời gian chờ hiện dài hơn đáng kể.
4. Không nên đổi khóa học chỉ nhằm kéo dài thời gian lưu trú. Đây là hành vi đang nằm trong nhóm bị siết, đồng thời có thể ảnh hưởng đến đánh giá về mục đích học tập trong các hồ sơ sau này.

Thông báo chính sách chưa tự động làm thay đổi hồ sơ. Quy định đã có hiệu lực mới là căn cứ quyết định. Trang sẽ được cập nhật khi Bộ Nội vụ công bố văn bản chi tiết, bao gồm ngày bắt đầu áp dụng và quy định chuyển tiếp đối với hồ sơ đã nộp.